Для авторизации на текущем портале в Вашем профиле ЕСИА должно быть заполнено поле "Электронная почта"

Инергə
Төбәк интерактив энциклопедик портал «Башҡортостан»
Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы Башҡортостан Республикаһы “Башҡорт энциклопедияһы” дәүләт автономиялы фән учреждениеһы

Список материалов

Наименование статьи
Содержание статьи
Автор
Рубрикатор
Шәхестәр
Энциклопедии
Яңынан эҙләргә

ЫҪЛЫҠ, ҡаралты

ЫҪЛЫҠ, традицион хужалыҡ ҡаралтыһы, тире, күн, тиренән эшләнгән өй кәрәк‑ярағын төтөндә сыныҡтырыу, ит ыҫлау өсөн махсус бина. Башлыса ҡайындан, уҫаҡтан, ҡарағайҙан төҙөлгән. Тәүҙә башҡорттар йәйләүҙә ябай Ы. ҡорған, ул ҡабыҡ м‑н ябылған соҡорҙан торған: төбөндә сөрөк төтәткәндәр, өҫтөнә һалынған һайғауҙарға...

ЫҪТАМҒОЛ, Учалы р‑нындағы ауыл

ЫҪТАМҒОЛ, Учалы р‑нындағы ауыл, Уральск а/с ҡарай. Район үҙәгенән К.‑Көнб. 45 км һәм Учалы т. юл ст. К.‑Көнб. табан 52 км алыҫлыҡта урынлашҡан. Халҡы: 1900 й. — 430 кеше; 1920 — 547; 1939 — 454; 1959 — 408; 1989 — 297; 2002 — 318; 2010 — 278 кеше. Башҡорттар йәшәй (2002). Фельдшер‑акушерлыҡ пункты,...

ЫУАНЫШ

ЫУАНЫШ (маныш), башҡорттарҙың Түб. Ағиҙел төркөмө составына ингән башҡорт ҡәбиләһе. Тамғалары теркәлмәгән. Этник яҡтан төрки ҡәбиләләрҙең көслө йоғонтоһон кисергән фин‑уғыр ҡәбиләләренә барып тоташа. “Ыуаныш” терминына оҡшаш удмурт топонимдары осрай. 17—18 бб. Тере Танып й. уң ярын биләй, гәрә, ирәкте,...

ЫУМАС, традицион аҙыҡ

ЫУМАС, башҡорт аш‑һыуында традицион аҙыҡ. Йомортҡаға, ҡайһы берҙә бер аҙ һыу ҡушып баҫылған сөсө ҡамырҙан эшләнә. Ҡамырҙы ҡул м‑н ыуалар, ыуып яһалған бәләкәй төйөрҙәрҙе һөтлө ашҡа, балтырған ашына, өйрәгә һалалар. Ҡыҫыр ашты ҡатыҡ, ҡорот, май йәки ҡаймаҡ м‑н табынға бирәләр. Башҡортостандың көньяғында...

ЫУТАМЫР

ЫУТАМЫР, ц и к у т а (Cicuta), сатыр һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлектәр заты. 8 төрө билдәле, Төньяҡ ярымшарҙың уртаса бүлкәтендә таралған. Башҡортостанда ағыулы Ы. үҫә. Ҡыҫҡа, вертикаль күпкән, бүлкәләр ярҙамында камераларға бүленгән тамырһабаҡлы күп йыллыҡ үлән. Һабағы төҙ, нәҙек бураҙналы, өҫкө...

ЫУЫЛДЫРЫҠ СӘСЕҮ

ЫУЫЛДЫРЫҠ СӘСЕҮ, балыҡтарҙың аталандырыуға алып килеүсе өлгөргән ыуылдырығын һәм орлоҡ шыйыҡсаһын сәсеү процесы. Күпселек балыҡтар ыуылдырыҡты тышҡы мөхиттә, һыуҙа, һыу ятҡылыҡтарының Ы.с. урындарында аталандыра. Ы.с. урындарына күсеү Ы.с. миграцияһы тип атала. Башҡортостандың һыу ятҡылыҡтарында балыҡтар...