Для авторизации на текущем портале в Вашем профиле ЕСИА должно быть заполнено поле "Электронная почта"

Инергə
Төбәк интерактив энциклопедик портал «Башҡортостан»
Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы Башҡортостан Республикаһы “Башҡорт энциклопедияһы” дәүләт автономиялы фән учреждениеһы

Список материалов

Наименование статьи
Содержание статьи
Автор
Рубрикатор
Шәхестәр
Энциклопедии
Яңынан эҙләргә

АБАЛКИН Леонид Иванович

АБАЛКИН Леонид Иванович (5.5.1930, Мәскәү ҡ. — 2.5.2011, шунда уҡ), иҡтисадсы. РФА (1987), Грузия ФА (1996) академигы, Белоруссия ФА‑ның сит ил ағзаһы (2000), БР ФА‑ның почётлы академигы (2002). Иҡтисад фәндәре докторы (1971), профессор (1972). Г.В.Плеханов исемендәге Мәскәү халыҡ хужалығы институтын...

АБДУЛЛИН Айтмөхәмәт (Айтжан) Абдулла улы

АБДУЛЛИН Айтмөхәмәт (Айтжан) Абдулла улы (29.11.1924, Ҡырғыҙ АССР‑ы Олотау ҡсб — 12.6.2010, Алматы ҡ., Ҡаҙағстан), геолог. Ҡаҙағстан Республикаһы Милли ФА академигы (1979), БР ФА‑ның почётлы академигы (1995), геология‑минералогия фәндәре докторы (1971), профессор (1973). Ҡаҙаҡ ССР‑ының атҡаҙанған фән...

АГАДЖАНЯН Николай Александрович

АГАДЖАНЯН Николай Александрович (28.1.1928, Әзербайжан ССР‑ы Хачмас а. — 27.12.2014, Мәскәү), физиолог. Рәсәй мед. ФА акад. (1993), БР ФА‑ның почётлы акад. (1991). Мед. ф. д‑ры (1968), проф. (1970). РФ‑тың атҡ. фән эшмәкәре (1998), РФ‑тың почётлы юғары белем биреү хеҙм‑ре (1997). Дағстан мед. ин‑тын...

АЗУРИТ

АЗУРИТ (фр. azur — асыҡ зәңгәр), карбонаттар класы минералы, Cu3[СO3]2(OH)2. Пластинка һәм ҡыҫҡа призма рәүешендәге кристалдар барлыҡҡа килтерә. Агрегаттары ҡатлаулы, бөртөклө. Төҫө ҡуйы зәңгәр, сағыу, быяла кеүек ялтыр. Ҡатылығы 3,4—4,0; тығыҙлығы 3770—3890 кг/м3; йәбешкәклеге уртаса; мурт, кислотала...

АЙЫТОВ Нариман Абдрахман улы

АЙЫТОВ Нариман Абдрахман улы (28.12.1925, Ҡазан — 17.8.1999, Алматы ҡ., Ҡаҙағстан), философ, социолог. БР ФА‑ның почётлы акад. (1995), филос. ф. д‑ры (1967), проф. (1970). РСФСР‑ҙың (1988) һәм БАССР‑ҙың (1975) атҡ. фән эшмәкәре. Ҡазан ун‑тын тамамлаған (1956). 1964 й. алып ӨАИ‑ның фәнни коммунизм каф....

АЙЫУХАНОВ Мәсғүт Баян улы

АЙЫУХАНОВ Мәсғүт Баян улы (28.8.1924, БАССР‑ҙың Бәләбәй кантоны Яңы Айыухан а. — 10.3.2000, Өфө), иҡтисадсы. Иҡт. ф. д‑ры (1980), проф. (1982). БР ФА‑ның почётлы ағзаһы (1995). БАССР‑ҙың атҡ. фән эшмәкәре (1980). Б.В. һуғышында ҡатнашыусы. БАХИ‑ны тамамлаған (1955), 1961 й. алып шунда уҡ эшләй: 1980—90 йй....

АҠСУРИН Ренат Сөләймән улы

АҠСУРИН Ренат Сөләймән улы (2.4.1946, Әндижан ҡ.), кардиохирург. Рәсәй мед. ФА (1997) һәм РФА (2011) акад., БР ФА‑ның (1998) һәм ТР ФА‑ның (1999) почётлы академигы. Мед. ф. д‑ры (1985), проф. (1991). И.М.Сеченов ис. 1‑се Мәскәү мед. ин‑тын тамамлаған (1971). 1975 й. алып Бөтә союз хирургия ғилми үҙәгендә...

АЛМАЗОВ Владимир Андреевич

АЛМАЗОВ Владимир Андреевич (27.5.1931, Тверь өлк. Русанов а. — 3.1.2001, С.‑Петербург), кардиолог. Рәсәй мед. ФА акад. (1995), БР ФА-ның почётлы акад. (1991). Мед. ф. д‑ры (1967), проф. (1969). РФ‑тың атҡ. фән эшмәкәре (1998). 1‑се Ленинград мед. ин‑тын тамамлаған (1954), 1971—97 йй. шунда уҡ факультет...

АРЫҪЛАНОВ Нурамбәк Ғиниәт улы

АРЫҪЛАНОВ Нурамбәк Ғиниәт улы (15.7.1928, БАССР‑ҙың Стәрлетамаҡ кантоны 2‑се Кинйәабыҙ а., хәҙ. БР‑ҙың Көйөргәҙе р‑ны Кинйәабыҙ а. — 30.6.2012, Өфө), иҡтисадсы. БР ФА‑ның почётлы акад. (2002). Иҡт. ф. д‑ры (1985), проф. (1987). РФ‑тың (1996), БАССР‑ҙың (1981) атҡ. фән эшмәкәре, РФ‑тың почётлы юғары...

БЕРЕЗИН Всеволод Леонидович

БЕРЕЗИН Всеволод Леонидович (16.12.1922, Тамбов губ. Ил-Рождественское а. — 3.8.2016, Мәскәү), инженер-механик. БР ФА‑ның почётлы акад., техник ф. д‑ры (1970), проф. (1969). РСФСР‑ҙың (1984), БАССР‑ҙың (1968) атҡ. фән һәм техника эшмәкәре, СССР-ҙың (1982), РФ-тың (1995) Нефть һәм газ сәнәғәте пр‑тиелары...

БЕРЛИН Александр Александрович

БЕРЛИН Александр Александрович (27.9.1940, Мәскәү ҡ.), физик, физик‑химик. РФА академигы (2003), БР ФА‑ның почётлы академигы (2002), химия фәндәре докторы (1974), профессор (1980). Мәскәү физика-техника институтын тамамлаған (1963). 1978 й. алып РФА-ның Н.Н.Семёнов исемендәге Химик физика институтының...

БИКБАЕВА Әлфиә Исхаҡ ҡыҙы

БИКБАЕВА Әлфиә Исхаҡ ҡыҙы (23.11.1926, Малмыж ҡ. — 10.11.2004, Өфө), оториноларинголог. БР ФА‑ның почётлы акад. (1995). Мед. ф. д‑ры (1970), проф. (1971). РСФСР‑ҙың (1986) һәм БАССР‑ҙың (1976) атҡ. фән эшмәкәре, СССР‑ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1967). БДМИ‑ны тамамлағандан һуң (1949) 1991 й. тиклем...

БОРИСОВА Нинель Андреевна

БОРИСОВА Нинель Андреевна (7.11.1924, Бөрө ҡ. — 10.8.2019, Өфө), невролог. БР ФА‑ның почётлы акад. (1995), мед. ф. д‑ры (1972), проф. (1973). БАССР‑ҙың атҡ. фән эшмәкәре (1979). БДМУ‑ны тамамлағандан һуң (1947) шунда уҡ эшләй (1966—89 йй. нервы ауырыуҙары каф. мөдире), бер үк ваҡытта 1967—90 йй. БАССР...

ВАСИЛЬЕВ Леонид Михайлович

ВАСИЛЬЕВ Леонид Михайлович (14.6.1926, Псков губ. Красино а. — 2.9.2015, Өфө), тел белгесе. БР ФА‑ның почётлы акад. (2002), филол. ф. д‑ры (1972), проф. (1974). БАССР‑ҙың атҡ. фән эшмәкәре (1977), СССР‑ҙың мәғариф отличнигы (1970), РФ‑тың почётлы проф. белем биреү хеҙм‑ре (2001). А.И.Герцен ис. Ленинград...

ҒАРИФУЛЛИН Фәрит Шәрифулла улы

ҒАРИФУЛЛИН Фәрит Шәрифулла улы [20.12.1928, БАССР‑ҙың Бәләбәй кантоны Иҫке Күсәрбай а. (БР‑ҙың Благовар районы) — 16.8.2018, Өфө ҡ.], агроном. БР ФА‑ның почётлы академигы (1995). Ауыл хужалығы фәндәре докторы (1984), профессор (1985). РФ‑тың (1996) һәм БАССР‑ҙың (1976) атҡаҙанған фән эшмәкәре. БАХИ‑ны...

ҒӘЗИЗОВ Флүс Мирзасәлих улы

ҒӘЗИЗОВ Флүс Мирзасәлих улы (25.6.1937, ТАССР- ҙың Симәк а. — 4.2. 2008, Стәрлетамаҡ ҡ.), химик-технолог. БР ФА-ның почётлы акад. (1995), техник ф. д‑ры (1993), проф. (1995). РФ-тың (1993) һәм БР-ҙың (1992) атҡ. химигы. Ҡазан химия-технология ин‑тын тамамлағандан һуң (1959) Стәрлетамаҡта “Авангард”...

ҒӘЛИМОВ Эрик Михайлович

ҒӘЛИМОВ Эрик Михайлович (29.7.1936, Владивосток ҡ. — 23.11.2020, Мәскәү ҡ.), геохимик. РФА академигы (1994), БР ФА‑ның почётлы академигы (2002), геология‑минералогия фәндәре докторы (1970), профессор (1982). И.М.Губкин исемендәге Мәскәү нефтехимия һәм газ сәнәғәте институтын тамамлаған (1959). Фәнни...

ҒӘНИЕВ Ривнер Фазыл улы

ҒӘНИЕВ Ривнер Фазыл улы (1.4.1937, БАССР‑ҙың Илеш р‑ны Тәжәй а.), механик. РФА акад. (1994), БР ФА‑ның почётлы акад. (1991), Литва ФА‑ның сит ил ағзаһы (2011), техник ф. д‑ры (1968), проф. (1969). ӨАИ‑ны тамамлағандан һуң (1959) 100‑сө почта йәшниге (Өфө) инженеры булып эшләй. 1964 й. алып Украина ССР‑ы...

ҒӨБӘЙҘУЛЛИН Мансур Садиҡ улы

ҒӨБӘЙҘУЛЛИН Мансур Садиҡ улы [29.11.1920, Өфө губ. Бәләбәй өйәҙе Әлшәй а. (хәҙ. БР-ҙың Әлшәй р-ны Раевка а.) – 10.12.2008, Өфө], иҡтисадсы. БР ФА-ның почётлы акад. (1996), иҡт. ф. д-ры (1978). БАССР-ҙың атҡ. фән эшмәкәре (1976). БАХИ‑ны тамамлағандан һуң (1953) СССР ФА УрБ БФҮ‑нең Иҡт. тикшеренеүҙәр...

ЗАЯНЧКОВСКИЙ Иван Филиппович

ЗАЯНЧКОВСКИЙ Иван Филиппович (8.2.1917, Киев губ. Рудое а. — 24.5.2010, Өфө), ветеринар врач. БР ФА‑ның почётлы акад. (1995). Ветеринария ф. д‑ры (1962), проф. (1963). РСФСР‑ҙың (1977) һәм БАССР-ҙың (1970) атҡ. фән эшмәкәре. Воронеж ун‑тын (1941), Үзбәк а.х. ин‑тын (Ташкент, 1943) тамамлаған. 1943 й....