Список материалов
СУРАШ, Нуриман р‑нындағы ауыл
СУРАШ, Нуриман р‑нындағы ауыл, Байгилде а/с ҡарай. Район үҙәгенән К.‑Көнб. 26 км һәм Иглин т. юл ст. Т. табан 26 км алыҫлыҡта Ҡарға күле (Ҡариҙел й. басс.) буйында урынлашҡан....
СУРАШ, Асҡын р‑нындағы ауыл
СУРАШ, Асҡын р‑нындағы ауыл, Солтанбәк а/с ҡарай. Район үҙәгенән Көнс. 50 км һәм Чернушка т. юл ст. (Пермь крайы) К.‑Көнс. табан 138 км алыҫлыҡта Көнгәк й. (Сарыс й. басс.) тамағында...
СУРАҠАЙ, Әлшәй р‑нындағы ауыл
СУРАҠАЙ, Әлшәй р‑нындағы ауыл, Шафран а/с ҡарай. Район үҙәгенән К.‑Көнб. 20 км һәм Шафран т. юл ст. Т. табан 4 км алыҫлыҡта Ҡорҫаҡ й. буйында урынлашҡан. Халҡы: 1906 й. — 533 кеше;...
СУРАЙ, Мишкә р‑нындағы ауыл
СУРАЙ, Мишкә р‑нындағы ауыл, Сурай а/с үҙәге. Район үҙәгенән Т.‑Көнб. 34 км һәм Загородная т. юл ст. Т.- Көнб. табан 102 км алыҫлыҡта Ҡыңғыр й. (Бөрө й. ҡушылдығы) буйында урынлашҡан....
СУРАЙ, Миәкә р‑нындағы ауыл
СУРАЙ, Миәкә р‑нындағы ауыл, Мәнәүезтамаҡ а/с ҡарай. Район үҙәгенән Т.‑Көнб. 20 км һәм Аксёнов т. юл ст. К. табан 40 км алыҫлыҡта Дим й. буйында урынлашҡан. Халҡы: 1906 й. —...
СУРАЙ, Әлшәй р‑нындағы ауыл
СУРАЙ, Әлшәй р‑нындағы ауыл, Ҡармыш а/с ҡарай. Район үҙәгенән һәм Раевка т. юл ст. К.‑Көнс. табан 16 км алыҫлыҡта Дим й. буйында урынлашҡан. Халҡы: 1906 й. — 335 кеше; 1920 — 625;...
СУРАЙ УРТА МӘКТӘБЕ
СУРАЙ УРТА МӘКТӘБЕ. Мишкә р‑нында урынлашҡан. 1887 й. земство башҡа милләттәр өсөн мәктәп (урыҫ‑мари) булараҡ асыла, 1918 й. алып 1‑се баҫҡыс берҙәм хеҙмәт мәктәбе, 1930 й....
СУРАҒОЛОВА Зилә Солтан ҡыҙы
СУРАҒОЛОВА Зилә Солтан ҡыҙы (1.8.1939, БАССР‑ҙың Ауырғазы р‑ны Яңы Ҡарамалы а.), агрохимик‑тупраҡ белгесе. Биол. ф. д‑ры (2004). Рф‑тың (2012), БР‑ҙың (1997) атҡ. урмансыһы. Тажик...
СУРАҒОЛ Рәмил Мотаһар улы
СУРАҒОЛ (Сурағолов) Рәмил Мотаһар улы (16.8.1962, БАССР‑ҙың Ҡырмыҫҡалы р‑ны Прибельский эшселәр ҡсб), шағир. БР‑ҙың атҡ. мәҙәниәт хеҙм‑ре (2006), ТР‑ҙың атҡ. сәнғәт эшмәкәре...
СУРАҒОЛ МИҢЛЕБАЕВ
СУРАҒОЛ МИҢЛЕБАЕВ, башҡорт ихтилалы (1755—56) етәкселәренең береһе. Уҫы даруғаһы Ғәйнә улусы Төндөк а. (хәҙ. Пермь крайы Барҙы р‑ны) башҡорто. 1755 й. июлендә үҙ улусы кешеләренән...
СУПАЙ, Шаран р‑нындағы ауыл
СУПАЙ, Шаран р‑нындағы ауыл, Аҡбарыҫ а/с ҡарай. Район үҙәгенән Көнс. 6 км һәм Туймазы т. юл ст. Т.‑Көнс. табан 38 км алыҫлыҡта Шалтыҡ й. (Сөн й. ҡушылдығы) буйында урынлашҡан....
СУМҒАН МӘМЕРЙӘҺЕ
СУМҒАН МӘМЕРЙӘҺЕ, Ҡ о т о ҡ - С у м ғ а н, БР‑ҙың иң оҙон мәмерйәһе. Ҡотоҡ төбәгендә урынлашҡан. Карст мәмерйәһе, визе ярусы эзбизташтарында барлыҡҡа килгән. Көньяҡ‑көнбайыш...
СУМАРОКОВТАР
СУМАРОКОВТАР, С у м о р о к о в т а р, дворяндар нәҫеле. Өфө тармағына нигеҙ һалыусы — Андрей Фёдорович һәм Иван Фёдорович С., Ҡазандан Өфөгә күсерелгәндәр һәм Өфө й. буйында...
СУМАРА, Ҡалтасы р‑нындағы ауыл
СУМАРА, Ҡалтасы р‑нындағы ауыл, Кәлтәй а/с ҡарай. Район үҙәгенән К. 38 км һәм Яңауыл т. юл ст. К.‑Көнб. табан 90 км алыҫлыҡта Тере Танып й. буйында урынлашҡан. Халҡы: 1920 й....
СУЛЬФОНДАР
СУЛЬФОНДАР, RR’SO2 дөйөм формулалы (R һәм R’ — алкил‑, алкенил‑, алкинил‑, арил‑радикалдар) көкөрторганик берләшмәләре. Шулай уҡ икеләтә һәм өсләтә сульфондар билдәле....
СУЛЬФОКСИДТАР
СУЛЬФОКСИДТАР, дөйөм формулаһы RR¼"SO булған (R,R’ — алкил, аралкил, арил һ.б. радикалдар) органик берләшмәләр. Тәбиғәттә һарымһаҡта (аллиин), редис орлоҡтарында (сульфофарен),...
СУЛЬФОКИСЛОТАЛАР
СУЛЬФОКИСЛОТАЛАР, с у л ь ф о н к и с л о т а л а р ы, RSO3H дөйөм формулалы берләшмәләр (R — алкил, арил, гетероцикллы радикал). Тәбиғәттә һирәк осрай, алифатик таурин, цистеин...
СУЛЫМ‑ТӨРКИ ТЕЛЕ
СУЛЫМ‑ТӨРКИ ТЕЛЕ, с у л ы м т е л е, төрки телдәрҙең береһе (уйғыр төркөмө). Сулымдарҙың милли теле. Томск өлк. Асин, Зырян, Тегульдет р‑ндарында, Красноярск крайының...
СУЛТАНМАГОМЕДОВ Султанмагомед Магомедтагирович
СУЛТАНМАГОМЕДОВ Султанмагомед Магомедтагирович (11.4.1965, Дағстан АССР‑ы Уриб а.), инженер-механик. Техник ф. д‑ры (2004). РФ‑тың почётлы юғары проф. белем биреү хеҙм‑ре...
СУЛПЫ, традицион биҙәүесе
СУЛПЫ, ҡатын‑ҡыҙҙың ике яҡтан төшөп торған суҡ рәүешендәге традицион биҙәүесе. Башҡорттарҙа С. көмөштән, һирәгерәк баҡырҙан йә башҡа металдан эшләнгән. Түңәрәк, ромб...
