Для авторизации на текущем портале в Вашем профиле ЕСИА должно быть заполнено поле "Электронная почта"

Инергə
Төбәк интерактив энциклопедик портал «Башҡортостан»
Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы Башҡортостан Республикаһы “Башҡорт энциклопедияһы” дәүләт автономиялы фән учреждениеһы

БАШҠОРТ ТЕЛЕНЕҢ ДИАЛЕКТТАРЫ

Просмотров: 2487

БАШҠОРТ ТЕЛЕНЕҢ ДИАЛЕКТТАРЫ, башҡ. йәнле һөйләү теленең терр. төрҙәре. Хәҙ. классификация б‑са (ҡара: Диалектология), 3 диалектты айыралар: көнсығыш диалект, төньяҡ‑көнбайыш диалект һәм көньяҡ диалект. Улар һөйләштәргә, һөйләштәр тағы ла вағыраҡ берәмектәргә — һөйләшсәләргә — бүленә. Б.т.д. башҡорт теленең иң боронғо осорҙарынан һаҡланған һәм башҡа телдәр, ш. иҫ. төрки телдәр, м‑н тарихи бәйләнешен һәм үҙ‑ара йоғонтоһон сағылдырыусы үҙенсәлектәр хас. Миҫал өсөн, көньяҡ диалекттың урта һәм төньяҡ‑көнбайыш диалекттың ҡариҙел һөйләштәрендә 7—8 бб. боронғо төрки яҙма ҡомартҡыларҙа теркәлгән, бөтә хәҙ. төрки телдәрҙә лә тиерлек юғалған [рт], [лт], [мт], [нт], [мк], [мҡ], [нҡ], [ңҡ] диссимилятив бәйләнештәре һаҡланған. Б.т.д. башҡ. әҙәби теленән фонетик һәм грамматик үҙенсәлектәре м‑н айырыла.

Әҙәб.: Башҡорт теленең диалекттары һүҙлеге. Өфө, 2002; Баишев Т.Г. Башкирские диалекты в их отношении к литературному языку. М., 1955; Диалектологический атлас башкирского языка. Уфа, 2005.

Н.Х.Мәҡсүтова

Тәрж. Г.С.Балтабаева

Дата публикации: 10.10.2019
Дата последнего обновления публикации: 09.08.2023