Для авторизации на текущем портале в Вашем профиле ЕСИА должно быть заполнено поле "Электронная почта"

Инергə
Төбәк интерактив энциклопедик портал «Башҡортостан»
Башҡортостан Республикаһы Фәндәр академияһы Башҡортостан Республикаһы “Башҡорт энциклопедияһы” дәүләт автономиялы фән учреждениеһы

ФАБРИКА‑ЗАВОД ЭШЕНӘ ӨЙРӘТЕҮ

Просмотров: 1760

ФАБРИКА‑ЗАВОД ЭШЕНӘ ӨЙРӘТЕҮ, фабрика һәм заводтарҙа күмер, тау мәғдәндәрен эшкәртеү, металлургия, нефть сәнәғәттәре һәм төҙөлөш өсөн эшселәрҙе проф. әҙерләү системаһы (ҡара: Башланғыс профессиональ белем). Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында оборона сәнәғәте өсөн эшселәр әҙерләгәндәр. Ф.‑з.э.ө. мәктәптәре СССР ЮС‑ы Президиумының 1940 й. 2 окт. “СССР‑ҙың дәүләт хеҙмәт резервы тураһында” указына ярашлы фабрика‑завод өйрәнсектәр мәктәптәре (1920 й. асылған) базаһында т. юл һәм һөнәрселек уч‑щелары м‑н бер ваҡытта ойошторола; уҡыусылар йыйыуҙа мобилизациялау принцибы ҡулланыла. Башланғыс (1949 й. алып тулы булмаған урта) белеме булған 16—17 йәшлек йәштәр ҡабул ителә. Уҡытыу түләүһеҙ, тулыһынса дәүләт ҡарамағында була. Уҡыу курсы 6 (1949 й. — 10) ай тәшкил итә. Уҡыу программаһына производствоның дөйөм политехник принциптарын, технологик процестарҙың төп төшөнсәләрен өйрәнеү, һыҙмаларҙы уҡыу һ.б. инә. 700 һөнәр б‑са белгес әҙерләнә. Ф.‑з.э.ө. мәктәптәрен тамамлаусылар дәүләт пр‑тиеларында 4 йыл эшләргә тейеш була; хәрби хеҙмәткә саҡырыу кисектерелә. 1959 й. ПТУ‑ға үҙгәртелә. Башҡортостанда 1940 й. 5 Ф.‑з.э.ө. мәктәбе эшләй, уларҙа 2750 кеше (ш. иҫ. 3 һөнәрселек уч‑щеһы уҡыусылары) белем ала; 1950 й. — 12 (5486 кеше; ш. иҫ. тимер юл һәм 13 һөнәрселек уч‑щеһы, тау сәнәғәте мәктәбе уҡыусылары).

Әҙәб.: А н а й к и н а Л.И. Партийно‑государственная политика в сфере народного образования в РСФСР (1922—1991 гг.). М., 2001; А л м а е в Р.З. Школьное образование в Башкирской АССР: история, достижения, традиции. Уфа, 2008.

Р.З.Алмаев

Тәрж. Ә.Н.Аҡбутина

 

Дата публикации: 10.10.2019
Дата последнего обновления публикации: 17.10.2019