Список материалов
ШИБАЕВ Иван
ШИБАЕВ Иван (?, Илек ҡаласығы — 8.7.1774, Ҡазан губ. Мамадыш а.), Крәҫтиәндәр һуғышында (1773—75) ҡатнашыусы, Е.И.Пугачёв полковнигы. Казактарҙан. Яйыҡ казак ғәскәрендә хеҙмәт...
ШИБАЕВА Вера Михайловна
ШИБАЕВА Вера Михайловна (16.2. 1949, Свердловск өлк. Привокзальный ҡсб — 20.11.2000, Өфө), биҙәү‑ҡулланма сәнғәте рәссамы. Рәссамдар союзы ағзаһы (1993). 1985—88 йй. М.И.Калинин ис....
ШИВЕРЕКИЯ ҮЛӘНЕ
ШИВЕРЕКИЯ ҮЛӘНЕ (Schivereckia), әүернә һымаҡтар ғаиләһенә ҡараған үҫемлектәр заты. 5 төрө билдәле, Көнсығыш Европала һәм Кесе Азияла таралған. Башҡортостанда төньяҡ, йәки...
ШИГАЕВ Максим Григорьевич
ШИГАЕВ Максим Григорьевич (1726 — 10.1.1775, Мәскәү), Крәҫтиәндәр һуғышында (1773—75) ҡатнашыусы, Е.И.Пугачёв полковнигы. Яйыҡ казактарынан. 1772 й. ғин.—июнендә Яйыҡ казак ғәскәре...
ШИҒИСЫЛЫҠ
ШИҒИСЫЛЫҠ, исламдағы төп (сөнниселек м‑н бер рәттән) йүнәлештәрҙең береһе. 7 б. 2‑се ярт. барлыҡҡа килә, 8 б. уртаһында тулыһынса формалаша. Ш. юлынан барыусылар Ғәли хәлифә...
ШИҒРИӘТ
ШИҒРИӘТ, башҡорт шиғриәте. Башҡорт фольклоры, боронғо төрки әҙәбиәте һәм урта быуаттар төрки әҙәбиәте ҡомартҡылары [Йософ Баласағуниҙың “Ҡотаҙғу белек”, Мәхмүт Ҡашғариҙың...
ШИҒЫР ТӨҘӨЛӨШӨ
ШИҒЫР ТӨҘӨЛӨШӨ, шиғри телмәрҙең өн составын ойоштороу ысулы. Үлсәү нигеҙе итеп алынған һәм шиғырҙың ритм барлыҡҡа килтереүсе компоненты булып торған элементтарға...
ШИЗОФРЕНИЯ
ШИЗОФРЕНИЯ (гр. schіzō — бүлгеләү һәм phrēn — аҡыл, фекер), баш мейеһенең хроник ауырыуы, психик процестарҙың, хәрәкәттең диссоциацияһы һәм шәхестең үҙгәреүе (әүҙемлектең...
ШИК Василий Никитович
ШИК Василий Никитович (3.3.1931, Украина ССР‑ының Лариновка а.), хужалыҡ эшмәкәре. Техник ф. канд. (1973). Ҡазан химия‑технология ин‑тын тамамлаған (1964). 1950—2001 йй. “Авангард”...
ШИКӘЙӘТНАМӘ
ШИКӘЙӘТНАМӘ, публицистик жанр; ниндәй ҙә булһа чиновник йәки айырым шәхес өҫтөнән ялыу м‑н дәүләттең юғары вазифа биләгән кешеләренә яҙма мөрәжәғәт. Башлыса, айырым...
ШИКИНА Людмила Васильевна
ШИКИНА (Михалкова) Людмила Васильевна [20.1.1932, БАССР‑ҙың Мәләүез р‑ны Ермолаевка а. (БР‑ҙың Көйөргәҙе р‑ны)], шағирә. Мәскәү пед. ситтән тороп уҡыу ин‑тын (1958), М.Горький...
ШИКТАШ, тау
ШИКТАШ, тау. Белорет р‑нында Көньяҡ Урал ҡурсаулығы сиктәрендәге Инйәр һәм Ҡалпаҡ (Инйәр й. ҡушылдығы) йылғалары араһында урынлашҡан. Абс. бейеклеге 1261,0 м, оҙонлоғо...
ШИЛЕНКО Борис Петрович
ШИЛЕНКО Борис Петрович (8.10. 1912, Ырымбур ҡ. — 2.11.1983, Өфө), агроном. А.х. ф. канд. (1964). РСФСР‑ҙың атҡ. фән эшмәкәре, РСФСР‑ҙың атҡ. агрономы, СССР‑ҙың соц. а.х. отличнигы (1949)....
ШИЛКИН Константин Михайлович
ШИЛКИН Константин Михайлович (17.4.1901, Ырымбур губ. Троицк ҡ. — 11.9.1976, Белорет ҡ.), металлург. Ленинград индустриаль ин‑тын (1934), Башҡ‑н инженер‑техник хеҙм‑рҙәрҙең һәм...
ШИЛОВ Сергей Леонидович
ШИЛОВ Сергей Леонидович (18.8. 1955, Өфө), хирург. Мед. ф. д‑ры (2008). БДМИ‑ны тамамлағандан һуң (1979) “Булат” ПБ‑ның мед.‑санитария бүлегендә эшләй (Златоуст ҡ.). 1997 й. алып...
ШИЛЬНИКОВ Алексей Борисович
ШИЛЬНИКОВ Алексей Борисович (29.4.1970, Туймазы ҡ.), журналист. Журналистар союзы ағзаһы (2006). 1989 й. алып “Туймазы автобетоновоздар заводы” ҠП‑нда эшләй. 1993 й. башлап Туймазы...
ШИМАНОВ Николай Степанович
ШИМАНОВ Николай Степанович (3.5.1919, Ҡазан губ. Ҡырлаңғы а. — 2.6.1988, Өфө), гистолог. Биол. ф. д‑ры (1954), проф. (1954). Б.В. һуғышында ҡатнашыусы. Ҡазан ветеринария ин‑тын тамамлаған...
ШИМАНОВСКИЙ Шавель Наумович
ШИМАНОВСКИЙ Шавель Наумович (10.5.1917, Киев губ. Горностайполь а. — 10.2.2005, Ишембай ҡ.), хужалыҡ эшмәкәре. БАССР‑ҙың атҡ. нефтсеһе (1972), СССР‑ҙың почётлы нефтсеһе (1977). И.М.Губкин...
ШИНКОВА Матрёна Васильевна
ШИНКОВА Матрёна Васильевна (9.4.1921, ТАССР‑ҙың Һалдат Ҡондоҙо а.), Соц. Хеҙмәт Геройы (1966). 1932 й. алып Бәләбәй р‑нының М.Горький ис. тоҡомсолоҡ з‑дында эшләй (1936—81 йй. сусҡа...
ШИНКОВА Матрёна Васильевна
ШИНКОВА Матрёна Васильевна (9.4.1921, ТАССР‑ҙың Һалдат Ҡондоҙо а. — 11.5.2014, БР‑ҙың Бәләбәй районы М.Горький исемендәге тоҡомсолоҡ заводының Үҙәк усадьбаһы а.), Социалистик...
